Het is de nachtmerrie van elke docent: je hebt een toets gemaakt, je dacht dat hij prima te doen was, en vervolgens regent het onvoldoendes. Heb je het niet goed ingeschat of uitgelegd? Ligt het aan de leerlingen? Hebben ze niet geleerd? Of… lag de lat onbewust toch op een ander niveau dan tijdens de les?
Om grip te krijgen op het niveau van je toetsen (en je lessen), gebruiken we bij nieuwe editie van de Dubbelklik profielmodules (Z&W en D&P) vanaf schooljaar 2026/2027 de RTTI-systematiek. In onze nieuwe editie zijn alle toetsvragen in de toetsenbank voorzien van een RTTI-label. Maar wat is RTTI ook alweer precies? En hoe helpt het jou om – met onze nieuwe toetsenbank – een handomdraai de perfecte toets samen te stellen?
Wat is RTTI? (Kort door de bocht)
RTTI is een manier om te kijken naar wat je van een leerling vraagt. Het gaat niet alleen om ‘weet je het antwoord?’, maar om de manier waarop de leerling bij dat antwoord moet komen. De letters staan voor vier niveaus:
- R – Reproductie (Weten)
- Wat het is: Feitenkennis. De leerling hoeft het alleen maar te onthouden en op te dreunen.
- Voorbeeld: “Wat is de doelgroep van een festival?” of “Noem drie soorten groenten.”
- De leerling denkt: “Dit heb ik geleerd, dit weet ik.”
- T – Training (Toepassen in bekende situatie)
- Wat het is: De leerling past een regel of vaardigheid toe die hij geoefend heeft, in een situatie die hij herkent.
- Voorbeeld: “Bereken de winst met deze standaard formule” of “Leg dit verband aan zoals we in de les hebben geoefend.”
- De leerling denkt: “Dit trucje ken ik, dit heb ik vaker gedaan.”
- T – Transfer (Toepassen in nieuwe situatie)
- Wat het is: Nu wordt het interessanter. De leerling moet de geleerde kennis toepassen in een context die hij niet eerder heeft gezien. Hij moet de brug slaan.
- Voorbeeld: De leerling heeft geleerd hoe hij een begroting maakt voor een foodtruck. De toetsvraag is: “Maak een begroting voor een schoolfeest.” De basisregels zijn hetzelfde, de situatie is nieuw.
- De leerling denkt: “Hé, dit lijkt op wat ik geleerd heb. Ik denk dat ik diezelfde regel hier ook kan gebruiken.”
- I – Inzicht (Analyseren en doorgronden)
- Wat het is: Het hoogste niveau. De leerling moet verbanden leggen, analyseren en zelf tot een oplossing komen zonder een vast stappenplan.
- Voorbeeld: “Leg uit waarom een foodtruck met veganistische burgers op dit specifieke festival waarschijnlijk geen winst gaat maken.”
- De leerling denkt: “Ik moet hier echt even goed over nadenken en verschillende dingen combineren om tot het antwoord te komen.”
Waarom is die mix zo belangrijk?
Een goede toets is als een goede maaltijd: hij moet in balans zijn. Bestaat je toets alleen uit Reproductie (R)? Dan test je alleen het geheugen, niet het begrip. Leerlingen halen een 8, maar zijn de stof morgen weer vergeten. Bestaat je toets alleen uit Inzicht (I)? Dan haalt de hele klas een onvoldoende, omdat ze de basiskennis niet kunnen demonstreren.
Hoe helpt de nieuwe Dubbelklik Toetsenbank jou?
In de nieuwe editie van onze methodes D&P en Z&W hebben we het zware werk al voor je gedaan. Alles is gelabeld; Elke vraag in onze enorme vragenbank heeft een RTTI-label gekregen. Jij blijft altijd de chef; Jij stelt je eigen toets samen. Je sleept vragen naar je toets en ziet direct wat voor soort vragen het zijn. Filteren op niveau; Wil je een toets die vooral toetst of ze de basisbegrippen kennen? Dan filter je op ‘R’ en ‘T’. Wil je je GT-klas wat meer uitdagen? Dan voeg je een paar pittige ‘Transfer’-vragen toe.
“Ik werk niet met RTTI, heb ik er dan wel iets aan?” Absoluut! RTTI is een hulpmiddel, geen keurslijf. Werk je op school niet met deze termen? Geen enkel probleem. Je kunt de labels gewoon negeren en de toets samenstellen op basis van de inhoud. Je ziet immers gewoon de vraag staan. De labels helpen je dan onbewust toch om te voorkomen dat je per ongeluk alleen maar hele moeilijke (of hele makkelijke) vragen kiest.
Kortom: Toetsen op maat. Met de nieuwe toetsenbank heb je de vrijheid om te toetsen zoals jij dat wilt, met de zekerheid van een goed onderbouwde vragenmix. Zo weet je na de toets niet alleen welk cijfer de leerling heeft, maar ook wat hij echt beheerst.
Nieuwsgierig naar de toetsenbank, het samenstellen van je eigen toets en hoe ons toetssysteem werkt? Neem contact op met mij of een van mijn collega’s voor een gratis demo en uitleg (digitaal via Teams of bij jou op school). Check hier onze agenda of stuur een berichtje.
Alex is oprichter en eigenaar van Dubbelklik. Met ruim vijftien jaar ervaring voor de klas als o.a. mentor, docent Economie, Technologie en PSO, video-interactiebegeleider en teamondersteuner, gebruikt hij zijn expertise in didactiek en coaching om zowel leerlingen als collega-docenten te inspireren en verder te helpen. Neem contact op via [email protected].
